Warsztat Laboratorium Kompetencji Przyszłości
Różnice zdań, sprzeczne oczekiwania i napięcia są częścią współpracy. Trudność pojawia się wtedy, gdy przestajemy rozmawiać o problemie, zaczynamy przypisywać sobie złe intencje albo odkładamy rozmowę, aż sytuacja staje się trudna do opanowania. Konflikt angażuje wówczas uwagę i energię, których potrzebujemy do codziennej pracy.
Podczas warsztatu uczestnicy przyglądają się własnym reakcjom w sytuacjach konfliktowych i ćwiczą sposoby prowadzenia rozmów, które pomagają wyjaśnić różnice, postawić granice i ustalić dalsze działania. Uczą się rozpoznawać, kiedy potrzebna jest zmiana sposobu komunikacji, a kiedy również zmiana zasad współpracy lub decyzja organizacyjna.
Kompetencja przyszłości: współpraca mimo różnic i napięcia
W Laboratorium Kompetencji Przyszłości rozumiemy tę kompetencję jako zdolność do współdziałania z osobami, które mają inne perspektywy, potrzeby i priorytety – również w warunkach presji i niepewności. Obejmuje ona gotowość do wyrażania własnego zdania, słuchania innych, rozpoznawania źródeł nieporozumień i poszukiwania rozwiązań umożliwiających dalszą pracę.
Jej podstawą jest elastyczność psychologiczna: umiejętność zauważania własnych myśli i emocji oraz wybierania działania odpowiadającego sytuacji i temu, co ważne. W konflikcie oznacza to między innymi zdolność do sprawdzenia własnej interpretacji, przyjęcia informacji zwrotnej, zmiany nieskutecznej reakcji i podjęcia rozmowy mimo dyskomfortu.
To kompetencja potrzebna przy zmianach organizacyjnych, wdrażaniu nowych technologii oraz współpracy osób o różnym doświadczeniu i zakresie odpowiedzialności. Pozwala pracować z różnicami, zanim przerodzą się one w trwałe podziały.
Dla kogo?
Warsztat jest przeznaczony dla pracowników i zespołów, które chcą lepiej radzić sobie z napięciami w codziennej współpracy. Będzie przydatny również liderom, koordynatorom projektów i osobom pracującym na styku działów.
Wariant dla liderów i HR może zostać rozszerzony o reagowanie na konflikty między pracownikami oraz dobór sposobu interwencji.
Cel warsztatu
Rozwijanie umiejętności świadomego reagowania w konflikcie i prowadzenia trudnych rozmów – od rozpoznania problemu i własnego napięcia po wyrażenie oczekiwań, ustalenie granic i uzgodnienie kolejnych kroków.
Zakres warsztatu
1. Zrozumieć konflikt – co naprawdę wymaga rozwiązania?
Uczestnicy rozpoznają, jak napięcie narasta i co może je podtrzymywać. Na przykładach zawodowych odróżniają spory dotyczące komunikacji od problemów wynikających z niejasnych ról, sprzecznych celów czy podziału obowiązków. Przyglądają się także granicom dialogu: kiedy można pracować nad porozumieniem, a kiedy potrzebne jest wsparcie lub uruchomienie odpowiedniej ścieżki organizacyjnej.
2. Zauważyć własną reakcję – jak odzyskać możliwość wyboru?
W konflikcie łatwo potraktować własne przypuszczenia jak fakty i zareagować, zanim sprawdzimy, co się wydarzyło. Uczestnicy ćwiczą oddzielanie obserwacji od interpretacji oraz krótkie sposoby zatrzymania automatycznej reakcji. Uczą się zauważać napięcie i podejmować rozmowę także wtedy, gdy towarzyszą im złość, obawa lub rozczarowanie.
3. Określić, co ważne – wartości, cele i granice
Uczestnicy zastanawiają się, czego chcą bronić i jaki sposób działania będzie temu służył. Przekładają wartości, takie jak szacunek, odpowiedzialność i uczciwość, na konkretne zachowania w rozmowie. Ćwiczą wyrażanie różnicy zdań i stawianie granic z uwzględnieniem perspektywy drugiej osoby.
4. Przeprowadzić trudną rozmowę – od oceny do wyjaśnienia
Praca obejmuje przygotowanie i rozpoczęcie rozmowy, opisanie problemu, przedstawienie jego wpływu na współpracę oraz sformułowanie oczekiwań. Uczestnicy ćwiczą słuchanie, zadawanie pytań i sprawdzanie wzajemnego zrozumienia. Sprawdzają również, jak reagować na przerywanie, oskarżenia i wycofanie oraz kiedy zrobić przerwę w rozmowie.
5. Przejść do ustaleń – co zmienimy po rozmowie?
Uczestnicy uczą się formułować ustalenia dotyczące dalszej współpracy: co ma się zmienić, kto podejmie działanie i kiedy strony sprawdzą efekty. Przyglądają się także sytuacjom, w których porozumienie nie jest możliwe i trzeba określić kolejny krok.
Jak pracujemy?
Warsztat łączy krótkie wprowadzenia z analizą sytuacji zawodowych, ćwiczeniami indywidualnymi oraz symulacjami rozmów w parach. Przykłady mogą dotyczyć podziału zadań, niedotrzymywania ustaleń, różnic priorytetów czy napięć między działami.
Korzystamy z podejścia ACT, rozwijającego elastyczność psychologiczną, oraz narzędzi komunikacyjnych i mediacyjnych. Każdy uczestnik przygotowuje plan działania odnoszący się do wybranej trudnej rozmowy.
Po warsztacie uczestnik potrafi:
- odróżnić fakty od interpretacji, które mogą nasilać konflikt;
- zastosować krótką pauzę przed automatyczną reakcją;
- nazwać problem, własne oczekiwania i granice;
- zadawać pytania pomagające zrozumieć drugą stronę;
- zaproponować konkretne ustalenia i sposób ich sprawdzenia;
- rozpoznać sytuację wymagającą dodatkowego wsparcia.
Znaczenie dla organizacji
Warsztat wspiera wcześniejsze podejmowanie trudnych tematów, jaśniejsze uzgadnianie odpowiedzialności i rozwiązywanie problemów utrudniających codzienną pracę. Rozwija kulturę współpracy, w której można wyrażać odmienne zdanie, zgłaszać trudności i wspólnie szukać sposobu dalszego działania.